استاد سید حسین میرکاظمی فرزند فاطمه و سید نظام، نویسنده، پژوهشگر، داستان نویس، شاعر، کارشناس ادبیات و داستان های عامیانه و فرهنگ فولکلور، متولد 27 اردیبهشت 1321 در شهر سرسبز و تاریخی گرگان است. بی تردید او را می توان مشهورترین چهره در زمینه گردآوری و تدوین داستان ها و افسانه های عامیانه شمال کشور قلمداد نمود و در سطح ملی با چهره هایی چون زنده یاد ابوالقاسم انجوی شیرازی، علی اشرف درویشیان، ابوالقاسم فقیری و دیگران هم تراز دانست. وی فارغ التحصیل رشته تعلیم و تربیت از دانشگاه تهران است و اینک از هنگام ورودش به عرصه تعلیم و تربیت و استخدام در وزارت آموزش و پرورش و گام نهادن در راه توسعه و اعتلای فرهنگ ایران، نیم قرن می گذرد.
میرکاظمی در دوران دانشجویی با انتشار مجله «دفتر روستا» به عنوان نویسنده و عضوی از شورای سردبیری، نخستین تلاش های خود را در راه نگارش و پژوهش به منصه ظهور رسانید و پس از آن تنها یک سال پس از ورودش به نظام آموزشی کشور، نخستین اثر خود را در 22 سالگی با نام «دانش و بینش در روستا» با همت انتشارات اداره کل سپاه دانش در 155 صفحه منتشر ساخت و در همان نخستین گام، نخستین جایزه نویسندگی اش را از آن وزارتخانه متبوعه دریافت نمود. او از سال 1347 با هدایت و راهنمایی های استاد مشهور و توانمندش، توران میرهادی، با عزمی راسخ پا به عرصه حفاظت و صیانت از داستان های عامیانه گذاشت و بدین ترتیب با اقداماتی مبتکرانه بیش از 4 دهه فعالانه و خستگی ناپذیر به جمع آوری این داستان های پر رمز و راز پرداخته است.
میرکاظمی را می بایست در زمره نویسندگانی برشمرد که هدف متعالی خویش از قلم فرسایی، نگارش و پژوهش را جدای از پرداختن به رسالت آگاهانه اجتماعی خود نمی دانند، نگاهی به محتوای مجموعه آثار و مقالات او و آنچه در این سال ها انجام داده است به خوبی صحه گذارنده بر این مدعاست. وی در زمره معلمان انقلابی گرگان بود که در دوران حکومت ستمشاهی به انتقاد از حاکمیت وقت پرداخت تا آنجا که در سحرگاه 21 آبان 1357 به عنوان عضو هیئت مدیره «جامعه معلمان گرگان» توسط نیروهای ساواک دستگیر و به زندان حکومت نظامی وقت منتقل گردید اما چندی بعد، در پی اعتصاب پرشور مردم انقلابی زادگاهش، از بند زندان رهایی یافت.
وی پس از به ثمر نشستن انقلاب شکوهمند اسلامی نیز در طی طریق بی پایان و آرمانی خویش از پا ننشست و در آغازین روزهای شکل گیری نظام جمهوری اسلامی، در بیستم فروردین ماه 1358 به تأسیس «کانون نویسندگان و شاعران گرگان» مبادرت کرد و با همراهی برخی شخصیت های فرهنگی و مطرح این شهر همچون پرویز کریمی، علی اکبر ابراهیم زاده، کریم الله قائمی و دیگران، نشریه «کتاب فصل» را با سرمایه گذاری شخصی خود و همکارانش راه اندازی نمود، هرچند این جریده ارزشمند به دلیل عدم بضاعت کافی مالی صاحبانش تنها منجر به انتشار 4 نسخه گردید و در بهار 1360 به پایان خط رسید اما سرآغازی نو در عرصه ادبی گرگان و مطبوعات محلی منطقه پس از انقلاب اسلامی به وجود آورد. در سال 1369 نیز مجموعه «فصل گرگان» تحت نظارت وی با آثاری از شعرای معاصر این شهر از جمله محمد قاری، محمدمهدی مصلحی، علی اکبر ابراهیم زاده و خود وی و مصاحبه با دکتر فرامرز سلیمانی توسط انتشارات پرستش به طبع رسید. وی همچنین پیش و پس از انقلاب در نشریات مختلف محلی و سراسری از جمله روزنامه های کیهان و اطلاعات به نگارش مقالات ادبی، داستانی و نقد پرداخته بود.
میرکاظمی در سال 1372 و در آستانه بازنشستگی از رسالت انبیایی اش، با داستان مشهور «یورت»، جایزه مجله گردون را به عنوان رمان برجسته سال دریافت نمود. در سال 1385 نیز مقاله پژوهشی « نقش قصه ها نسبت به بازشناسی حکمت بیابان در فرهنگ ایران» او از سوی کانون پرورشی کودکان و نوجوانان به عنوان مقاله برگزیده، انتخاب و مورد تقدیر قرار گرفت و توسط کانون منتشر گردید.
این نویسنده و شخصیت فرهیخته معاصر گرگان که سال هاست با راه اندازی انتشارات آژینه و کتابفروشی ای به همین نام در زادگاهش، سه گانه زیبایی از نویسندگی، نشر و عرضه کتاب را رقم زده هم اینک علیرغم ورود به هشتمین دهه از زندگانی پربارش همچنان کوشا و ساعی در عرصه های مختلف ادبی و هنری به فعالیت می پردازد چنانکه اخیراً با ورود به وادی هنر نقاشی، در این راه به خلق چند اثر جالب توجه دست یازیده است.
از میرکاظمی 27 عنوان کتاب در فاصله سال های 1343 تا 1390 در زمینه های مختلف «ادبیات داستانی» و «ادبیات عامیانه» به چاپ و نشر رسیده و برخی تجدید چاپ نیز شده اند. این آثار عبارتند از:
«دانش و بینش در روستا»(1343)، «آلامان؛ داستان هایی از روستا و ترکمن صحرا»(1353)، «کفچه مار؛ سه منزل سه قصه»(1356)، «کبک دری و کبک ها»(1356)، «پرنده ها چرا به دلخواه نمی خوانند؟»(1357)، «مثل عاشورا»(1357)، «گندم شورا»(1359)، «قصه هایی از مردم ترکمن صحرا»(1359)، «می روم جبهه تا جنگ را تمام کنم»(1361)، «یورت»(1370)، «مادرها تمام شدنی نیستند؛ 41 داستان کوتاه»(1370)، «چه کسی باور می کند که من فوتبالیست بزرگی هستم؟»(؟)، «حماسه گوراغلو و قیراتم»(1372)، «افسانه های شمال»(1372)، « افسانه های ما زندگان»(1376)، «چهل گیسو طلا»(1377)، «زن و این گمان؛ بیست و یک داستان»(1379)، «آن جا که صدا مهتاب بود؛ تصنیف ها و ترانه های ایرانی»(1379)، «افسانه های دیار همیشه بهار، قصه های مردم مازندران و ترکمن صحرا»(1379)، «خانوم کوچولو و آقا خرگوشه»(1379)، «قصه های مردم مهربان»(1381)، «سایه های بوته تمشک؛ 51 داستان کوچک و عکس فوری سفر»(1383)، «33 قصه از سرزمین ایران»(1384)، «هفت پری ایرانی و 30 قصه دیگر»(1387)، «باغ زیتونی چشم؛ مجموعه داستان های کوتاه کوتاه و بلند»(1389)، «هفت پری ایرانی و 29 قصه دیگر»(1390) و «من و رستم و گرز و افراسیاب»(1390). همچنین چند کتاب دیگر نیز از این نویسنده پرکار و ماندگار گرگان زمین در آستانه چاپ و نشر قرار دارد.
استاد سید حسین میرکاظمی در مرداد ماه سال جاری با انجام عمل قلب باز، بالاجبار خانه نشین گردیده است لیکن از دست اندرکاران و متولیان فرهنگ و اطلاع رسانی از جمله اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی گلستان، صدا و سیما، شهرداری و شورای اسلامی شهر گرگان انتظار می رود تا با انجام اقداماتی درخور، ضمن تجلیل و تقدیر از سال ها فعالیت و تلاش مجدّانه و تمام نشدنی این چهره ارزشمند گرگان زمین، موجبات دلگرمی بیش از پیش او و دوستارانش را فراهم آورند.
پی نوشت: این مطلب در شماره ۱۱۵۴ نشریه گلشن مهر مورخ ۱۱/۷/۱۳۹۲ به طبع رسیده است.
برچسبها: میرکاظمی, گرگان, رمان یورت, قصه های عامیانه
