زنده یاد استاد سید محمدکاظم مداح، محقق، شاعر، زبانشناس، داستاننویس، روزنامهنگار و نویسنده باسابقه و نامدار گرگان زمین، از پیشکسوتان فعال و پویای شعر و فرهنگ و ادب گلستان و مازندران، در بیستم خردادماه 1314خ در کردکوی و در خانواده ای مؤمن و مذهبی به دنیا آمد، پدرش مرحوم حجت الاسلام عسگری مداح از واعظان اهل بیت در منطقه بود و مادرش نیز فاطمه نام داشت؛ استاد مداح در شعر «بیدل» تخلص میکرد و در رشته زبان و ادبیات فارسی، دارای تحصیلات دانشگاهی بود. او از اعضای مؤسس انجمن شعر و ادب اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی گرگان بود و سالها به عنوان عضو فعال این کانون در راه گسترش فرهنگ این دیار باستانی، بسیار کوشا بود.
مرحوم مداح در سال 1369خ به دلیل فعالیتهای گسترده پژوهشی به عضویت هیئت مؤلفین واژه نامه بزرگ تبری (جلد اول) برگزیده شد، مدتی نیز رئیس انجمن داستانسرایی گرگان بود و همچنین از سال 1384خ با تأسیس مرکز دانشنامه گلستان به عضویت این دایرة المعارف بزرگ استانی در آمد و با نگارش مقالاتی چند در معرفی شخصیتهای تاریخی استان، به پیشبرد اهداف متعالی این مرکز، یاری بسیاری رسانید، تا پیش از درگذشتش نیز برخی مقالات او در چند شماره از گاهنامه دانشنامه به طبع رسید، البته برخی مقالات وی بهدلیل درگذشتش ناقص ماند که با هماهنگی مدیریت دانشنامه، توسط راقم این سطور به اتمام رسید از جمله مقاله «فضلالله حروفی استرآبادی»، «ملا محمدامین استرآبادی»، «میرمحمد مؤمن استرآبادی» و «میرفندرسکی»، امری که موجب فخر و مباهات نگارنده گردید، دیدن نام خود در کنار نام آن استاد برجسته.
چنانکه استاد کریمالله قائمی از یاران و همراهان آن مرحوم میگوید این چهره آرام، وقتشناس و خوشنیت دهها مقاله از نیشابور و سبزوار و گیلان گرفته تا کردستان و همدان و کرمان برای همایشهای تاریخی ارسال مینمود و همواره در صحنههای فرهنگی حضور داشت. او با بسیاری از چهرهها و شخصیتهای محلی و ملی از جمله منوچهر فرهنگ، حسینعلی هروی، موسوی گرمارودی، بنفشه حجازی، جواد مشکور، نصرت کریمی و دیگران در ارتباط و تعامل بود و خود را از عرصههای فرهنگی و ادبی و تاریخی دور نمینمود؛ او سالهای متمادی (دهههای شصت و هفتاد) در پی کسب روزی حلال و رفع حاجات معیشتی روزمره خود و خانوادهاش در محله آموزشگاه جنگل گرگان صاحب فروشگاه خوار و بار فروشی بود و نگارنده از ایام کودکی و خردسالی تصویر بشاش این فاضل و ادیب ساعی را که مُجدّانه به انجام پیشه و کسب و کار خویش میپرداخت در ذهن دارد و همواره اخلاق نیکو و مردمدار او را در تجسم خویش، تحسین میکند.
مرحوم مداح در اواسط دهه هفتاد با همت خانه زبان ناصر، گرداننده مجموعه «نسیم» بود که با موضوع گرگان پژوهی منتشر میشد و چند نسخه از آن نیز مجموعه اشعار شاعران معاصر استان، از جمله شعرهای خود وی بود؛ او در نگارش مجموعه «فصل گرگان» نیز در کنار دیگر پیشکسوتان شعر و ادب گرگان حاضر بود و در کتاب شعر امروز مازندران که در ابتدای دهه 70 توسط اسدالله عمادی به طبع رسید نیز نام این شاعر کلاسیک و چند شعری از او به چشم میخورد. او در نشریات و جراید سراسری و محلی نیز به قلمفرسایی تاریخی و ادبی میپرداخت که از جمله میتوان به نشریاتی چون حافظ، گلشن مهر، سلیم، ستاره گلستان، نشریه علمی – آموزشی تاریخ، گرگان امروز و ... اشاره کرد. در اردیبهشت ماه سال 1391خ نیز از این پیشکسوت و صاحبنظر فرهنگی به عنوان یکی از خادمان عرصه فرهنگ تقدیر و تجلیل به عمل آمد.
او در اوان دهه چهل خورشیدی با سرکار خانم عصمت رحمتی، متخلص به هنگامه، از فرهنگیان و شاعران خوشقریحه گرگان، پیوند زناشویی بست تا همچنان در طی طریق فرهنگی خویش، همراهی همدل و هماندیش را در کنار خود احساس کند. ماحصل این پیوند شاعرانه، دختری شاعر به نام ارغوان است که او نیز همچون پدر و مادر صاحبدل خود از روحیات ادیبانهای برخوردار است. زندهیاد محمدکاظم مداح سرانجام در شامگاه جمعه 20/11/1391خ بهدلیل عارضه قلبی ناشی از بیماری سرطان در شهر گرگان درگذشت، پیکرش را در روز 21/11/1391خ از مقابل تالار فخرالدین اسعد گرگانی، تشییع و در آرامستان امامزاده عبدالله گرگان به خاک سپردند. به همت شورای اسلامی شهر گرگان مورخ 29/11/1391خ مراسم بزرگداشت و یادبودی برای این پژوهشگر گرانمایه با حضور یاران، همراهان و چهرههای فرهنگی گرگان در تالار فخرالدین اسعد گرگانی برگزار شد، پیشتر نیز این شورا وی را طی مراسمی به عنوان شهروند ماندگار برگزیده بود، لیکن متأسفانه از آن هنگام تا کنون از متولی اصلی فرهنگ منطقه، یعنی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، هیچ اقدام درخور و شایانی به جهت پاسداشت این چهره فراموشنشدنی صورت نگرفته است و امید آن میرود تا با همت مسؤولان محترم این نهاد عمومی، مراسم تجلیل و یادبود شایانی صورت پذیرد. یادش گرامی و نامش جاودانه باد
پی نوشت: مطلب فوق در شماره روز دوشنبه 14/11/1392 نشریه گلشن مهر (1184) به انضمام مطالبی از محمد انصار عزیز به طبع رسیده است.
برچسبها: سید محمدکاظم مداح, بیدل گرگانی, شعرای استرآباد, مشاهیر گرگان
