ابو احمد عبدالله بن عدی بن عبدالله بن محمد بن مبارک جرجانی مشهور به ابن عدی در روز شنبه اول ذی قعده 277 ه.ق در جرجان به دنیا آمد. در همین شهر نشو و نما یافت. سهمی جرجانی مورخ بزرگ تاریخ جرجان و از شاگردان وی می گوید که منزل و مسجد او در این شهر معروف بوده است. ابن عدی در سال 297 قمری برای استماع حدیث از علمای بزرگ اسلامی به مسافرت پرداخت و به شام، مصر، عراق اسفراین، بخارا، انطاکیه، بصره، بیت المقدس، تستر، حلب، دمیاط، خراسان، سمرقند، عسقلان، قلزم و دیگر اقصی نقاط جهان اسلام که حدود 58 منطقه و شهر بودند سفر کرد. پدرش از شاگردان امام ابوزرعه رازی بود و دایی اش ابوالحسن علی بن خلیل بن احمد بن خلیل بن سلیمان بن زیاد معروف به شاعر قطان جرجانی است که از فضل بن محمد بیهقی روایت کرده است. برادرش نیز ابوعبدالله محمد بن عدی بود که از سختیانی استماع حدیث نمود و پیش از ابن عدی دار فانی را وداع گفت. فرزندش عدی بن عبدالله نیز از راویان بود و در سیستان ساکن بود در آنجا حدیث می گفت و در همانجا نیز درگذشت.
استادان ابن عدی عبارتند از احمد بن شعیب بن علی بن سنان بن بحر بن دینار مشهور به حافظ نسائی(ت 215ق)، محمد بن اسحاق بن خزیمة بن مغیرة بن صالح بن بکر سُلّمی نیشابوری(ت 223ق) ، عبدالله بن محمد بن عبدالعزیز بن مرزبان بغوی(ت 214ق)، ابویعلی احمد بن علی بن مثنی بن یحیی موصلی (ت 210ق)، زکریا بن یحیی بن عبدالرحمن ساجی بصری (م 307ق)، ابوعروبه جزری حرانی، عبدان اهوازی، ابوجعفر محمد بن عثمان کوفی، ابن صاعد بغدادی، ابوخلیفه جمحی بصری، بهلول بن اسحاق تنوخی، انس بن سلم خولانی، عبدالرحمن بن قاسم هاشمی، اسحاق بن ابراهیم منجنیقی بغدادی وجعفر بن محمد فریابی قاضی.
شاگردان او نیز عبارتند از: ابراهیم بن محمد بن ابراهیم مودب مقری خفاف، احمد بن احمد بن یوسف دوعی، احمد بن جعفر بن محمد جرجانی عصار، احمد بن حسن بن احمد حیری، احمد بن خیر ابوبکر عطار، ابوالعباس قومسی، احمد بن فضل نعیمی جرجانی، احمد بن محمد اسفراینی، احمد بن محمد بن عبدالله مالینی، احمد بن محمد بشری استرآبادی، احمد بن محمد بن زکریا صوفی بسری، احمد بن محمد کوفی معروف به ابن عقده، احمد بن محمد بن منصور خراسانی، احمد بن محمد منصور بکرآبادی، احمد بن محمد ولیدی، اسماعیل بن احمد بن ابراهیم اسماعیلی، حسن بن حسین بن محمد استرابادی، حسن بن محمد بن عبدالله حناطی، حسین بن محمد بکرابادی، حمزه بن یوسف بن ابراهیم سهمی جرجانی، ابوعمرو جرجانی، ابوالقاسم عبدالرحمن جرجانی، عبدالرحمن ادریسی و بسیاری دیگر از راویان جرجانی که حدود چهل و هشت تن می شوند. سه تن از محدثان زن نیز از جمله شاگردان ابن عدی هستند فاطمه بنت محمد بن عباس صوفیه(م 414ق)، فاطمه بنت محمد بن عبدالرحمن طلقی و فاطمه فارسیه.
مشهورترین اثر این عدی، کتاب معروف الکامل فی الضعفاء الرجال است دیگر آثار او عبارتند از «اسامی من روی عنهم البخاری فی الصحیح»، «اسماء الصحابه»، « الانتصار علی مختصر المزنی» و «معجم شیوخ».
برچسبها: جرجانی, جرجان, روزشمار, علمای گرگان
