82 سال پیش در تاریخ 15 فروردین 1309 خدیجه افضل وزیری(۱۲۶۸-۱۳۵۹)، کوچکترین دختر بی بی خانم استرآبادی و خواهر کلنل علینقی خان وزیری، که از معلمان نخستین مدرسه دوشیزگان ایرانی، تأسیس مادر گرانقدرش، بود و نیز از فعالان قلم به دست و از اهالی مطبوعات به حساب می آمد، نامه ای را به روزنامه شفق سرخ به مدیریت علی دشتی(۱۲۷۶-۱۳۶۰) نگاشت که بخشی از آن بدین شرح است: « ساده بگویم زن و مرد از هم جدا می شوند هر دو یک روح در دو قالب می باشند تنها تفاوت نر و ماده بودن هیچکدام نمی توانیم دیگری را خارج از موضوع بدانیم ولی چون جنس نر قوی تر است بی رحمی کرده ماده ها را ذلیل نموده آن هم تازه به ضرر خودش تمام شده.»
خدیجه افضل یکی از نامدارترین شخصیتهای فیمنیست و آزدای خواه زنان در اواخر دوره قاجار و پهلوی اول بود و علت اصلی عقب ماندگی زنان ایران را همچون مادر بزرگوارش بی سوادی می دانست چنانچه در جایی عنوان کرده است: « ای باغیرتان و ای آنانکه ما بیچارگان را در غدیر ذلت و جاده بطالت گذاردید. چرا نباید زنان ایران تحصیل کنند و شریک غم و الم مملکت باشند و بدانند امروز بر سر این ملکت بینوا چه می آید؟»
منبع: نشریه ایران نامه، سال پانزدهم، شماره ۵۹ ، صص 478 و 494.
برچسبها: بی بی خانم استرآبادی, خدیجه افضل وزیری, مدرسه دوشیزگان, علینقی وزیری
