در خصوص پست قبلی اینجانب در وبلاگ که مورد لطف و عنایت دوستان عزیز وبلاگ نویس و البته مطالعه کنندگان گرامی قرار گرفت و بعضا یکی دو مورد نقد بجا و نابجا نیز بر آن وارد نمودند، یکی از دوستان گرگانی با نام مستعار «عشق گرگان» نظری به این شرح ارائه نمودند:
سلام عیدت مبارک
میشود کامل تر هم بشود مواردی که اشاره کردید
قصد بی ادبی نیست ولی( آغا) محمد قاجار به این صورت است
باز هم ممنون
بنده نیز در پاسخ آن بزرگوار این مطلب را مندرج نمودم:
دوست منتقد من سلام
عید شما هم مبارک
من باب اطلاع عرض کنم که آقا محمد خان درست است نه آغا محمد خان
هروقت انتقاد می فرمائید رد پایی برجای بگذارید تا پاسختان را دریافت کنید
بخاطر همین اشتباه شما پست جدید وبلاگ را به این مسئله اختصاص خواهم داد
موفق و موید باشید
علی ای حال با توجه به وعده ای که به آن خواننده عزیز داده ام و البته روشنگری بیشتر برای سایر خوانندگان محترم، مقاله بسیار مبسوط و خواندنی ای با عنوان « آقا یا آغا» در این خصوص بقلم آقای اصغر فرمانفرمائی قاجار در نشریه وحید شماره 29 اردیبهشت 1345 نگاشته شده است که می توانید مطالعه بفرمائید:
آقا محمد خان قاجار مانند همهء جنگجویان تاریخ دشمنان فراوان داشت.وقتیهمه را منکوب کرد و دیدند کاری از دستشان ساخته نیست بفکر تحقیر او افتادند و عنوانخواجهها و زنهای محرم را باو دادند و آقا را آغا کردند.در صورتیکه شاه قاجار را هیچگاه بمنظور خواجگی حرمسرا اخته نکردند.
اضافه شدن آقا به نام شاه قاجار سبب تاریخی دارد و چون میبینم بعضی از نویسندگانو محققین هم نام او را اشتباه مینویسند لذا شرحی را که رضا قلیخان هدایت در جلد نهم روضة الصفا نوشته است نقل میکنم:
«بر مستعدان دانشپژوه پوشیده مباد که سلطان سعید شهید قاجار محمد حسن خانابن فتحعلیخان قوینلو را سه فرزند سعادتمند ذکور بوده و ارشد و اکبر آنها نواب آقا محمد خاناست و تولد آنجناب سنه یک هزار و پنجاه و چهار در لیله جمعه پانزدهم شعبان المعظم در شهر استرآباد در خانه جناب سعادت مآب آقا سید مفید استرآبادی واقع شد.زیرا که در آن ایامنادر شاه افشار بر ایران و خراسان و هندوستان و خوارزم و بخارا و ترکستان و داغستان استیلا یافته بود و نواب محمد حسنخان در اقاصی دشت ترکمان متواری بود لهذا والده نواب آقا محمد خان که همشیره محمد خان قوانلو بود در خانه سید مذکور میزیست و این ولادت را پنهان همی خواستند و سید این مولود را به فرزندی خود نسبت داد.آقا محمد نام نهاد و با فرزندان خود همی پرورد و در سال 1156 که خاقان شهید(مقصود محمد حسنخان است)دیگرباره لوای خروج برافراشت نادر شاه بقتل و غارت قاجار استرآباد اشارت کرد و خانبخانه بگنج خان دوجی(رئیس قبیله داز ترکمان)رفته و آقا محمد خان در خانه سید همی بود و بفرزندی سید معروف شد.در زمان قتل نادر شاه آقا محمد خان شش ساله بود.در زمانسلطنت علیقلیخان افشار ملقب به عادلشاه ارباب سعایت از وی نزد شاه حکایت کردند جمعیبه استرآباد مأمور و او را گرفته قصد قتلش نمودند.بعد از توسط و تشفع جمعی بحکم عادلشاهظالم آن جناب را که در مراحل هفت و هشت سالگی مرحلهپیما بود بجهت قطع نسل فتحعلیخانو محمد حسن خان و اعدام این دودمان مجبوب نموده...الی آخر(مجبوب مشتق از الاجب)
بطوریکه از شرح بالا مستفاد میگردد کلمه آقا بعنوان سیادت به نام شاه قاجار اضافهشده و بعدا هم از نظر تبرک و تیمن حفظ شده است.اخیرا در یکی از هفتهنامهها محل واقعه اخته کردن آقا محمد خان را مشهد ذکر نموده و داستانی هم برای آن ساختهاند که تصور نمیکنم مقرون به حقیقت باشد.
پی نوشت: تاریخ صحیح ولادت آقا محمدخان قاجار روز سه شنبه ۲۷ محرم ۱۱۵۵ه.ق می باشد.
برچسبها: آقا محمدخان قاجار, استرآباد, قاجار, روزشمار
