فصلنامه فرهنگی،هنری،ادبی،تاریخی استارباد

    بیستم بهمن ماه بیست و ششمین سالروز ثبت اثر باستانی تپه قلعه خندان در فهرست آثار ملی است که در سال 1364 با شماره  1701 به ثبت رسید.

    شهر باستانی و تاریخی گرگان که بی تردید تاریخی ترین شهر زنده در خطه شمالی کشور محسوب می گردد( تخمینهای باستان شناسی شهر ویرانه جرجان را که در حوالی شهر گنبد کاووس می باشد قدیمی ترین شهر استانهای شمالی کشور می داند) به مانند سایر شهرهای تاریخی شمال کشور، به دلیل نا مساعد بودن شرایط آب و هوایی، رطوبت بالا، زلزله و سایر بلایای طبیعی، بسیاری از آثار تاریخی خود را در طول زمان فرسوده یافته است و متأسفانه اکثریت قریب به اتفاق آنها یا از میان رفته است یا در آستانه نابودی قرار دارد، حتی آثار متأخر به جای مانده نیز به دلیل عدم توجه و تعهد مسؤولان ذیربط به ورطه نابودی کشیده می شود من جمله بافت تاریخی محلات قدیمی شهر گرگان که اینک در آستانه نوسازی های غیر کارشناسی و نامنصفانه قرار دارد.

    در این میان یک اثر باستانی و شاخص در دل شهر گرگان وجود دارد که به علت عدم اکتشافات قابل تأمل باستان شناسی و حفاری های کافی همچنان در حاله ای از جهل و ابهام قرار گرفته است و بسیاری از همشهریان گرانقدر شاید از وجود چنین اثر شاخص باستانی آن هم در دل شهر نامطلع باشند.

    تپه باستانی قلعه خندان که به اعتقاد برخی از کارشناسان احتمالا مرکز حکمرانی شهر باستانی استرآباد( زادراکارتا) بوده است در سمت جنوب شهر قرار گرفته و شکل ظاهری آن بیضی شکل و قطر بزرگ آن در حدود 300 متر در ارتفاع آن از رودخانه پای تپه حدود 34 متر است، از بررسی سفالهای سطح تپه چنین استنباط می شود که در دوران سلجوقی تا صفویه مسکون بوده است با اینکه تپه در سال 1352 میله گذاری گردیده بود اما نسبت به ثبت آن در فهرست آثار ملی تا سال 1364 اقدامی صورت نگرفته بود.

   قدمت تپه مذکور را کارشناسان میراث فرهنگی و گردشگری در زمان ثبت تا دوره ساسانیان برآورد کرده اند اما نخستین بار دمرگان در سال 1269خ از آن بازدید نمود و نقشه ای از آن را تهیه کرد.

پی نوشت 1: آقای علی نصیبی در وبلاگ پرطرفدار گرگان ما مطلبی در خصوص اقدامات شهرداری برای رونق بخشی گردشگری شهر گرگان مرتبط با تپه قلعه خندان نگاشته اند که از اینجا قابل رؤیت است.

پی نوشت 2: وبلاگ پربیننده گرگان نیوز نیز اخیرا مطلبی مرتبط با عنوان قلعه خندان، خندان می شود نگاشته است که از اینجا قابل مطالعه است.

پی نوشت 3: متاسفانه به دلیل واقع شدن این تپه باستانی در منطقه پائین شهر و حضور برخی مهاجرین فرهنگ گریز در این منطقه حوادث و اتفاقات کاملا متفاوتی در حوالی این تختگاه باستانی گرگان زمین روی می دهد که از اینجا می توانید ملاحظه فرمائید.