پرونده مجهولی به نام «روز دقیق تغییر اسم استرآباد به گرگان»
از اسفندماه سال گذشته که با انتشار خبر نامگذاری روز گرگان توسط شواری اسلامی شهر، درگیر این مسئله تاریخی- فرهنگی گردیدم در پی تتبعات و تحقیقات مستمر و سرکشی به منابع و مواخذ گوناگون بیش از آنکه بر آگاهی خویش بیافزایم با مجهولات و سوالات جدیدتری مواجه شدم که عمده آن ناآگاهی ها مربوط به مسئله ایست که سرانجام منتخب اهالی کمیته فنی نامگذاری گردید یعنی روز تغییر نام استرآباد به گرگان، روزی که در مراجع مختلف دارای تواریخ مختلف است و اینک موضوع بحث:
12 آذر 1309: در برخی از منابع از جمله سازمان اسناد ملی (وبسایت www.nlai.ir) در فایلی تحت عنوان تقویم آرشیو آذرماه در قالب pdf که قابل دانلود نیز می باشد این اتفاق نادرست در کنار تغییر نام شهرهای دزداب به زاهدان و نصرآباد به زابل گزارش شده است. البته نگارنده در جستجوهای بی وقفه خویش شاهدی بر این مدعا نیافت چنانکه من باب مثال در آرشیو روزنامه اطلاعات به همین تاریخ چیزی به این عنوان درج نگردیده تنها 10 روز بعد در 22 آذر همان سال فقط به تغییر نام زاهدان و زابل بر حسب امر جهانمطاع ملوکانه(منظور رضا شاه پهلوی) که از ریاست وزراء به کلیه وزارتخانه های متحدالمال صادر گردیده اشاره دارد که البته نام سابق زابل را نصرت آباد نگاشته که ظاهرا هم درست تر است. البته این اتفاق در سررسید ایران نگار89 مورخه 13 آذر همان سال مندرج گردیده است.
22 آذر 1311: در بعضی از منابع از جمله سررسید ایران نگار89 از انتشارات گنجینه نقش جهان زیر نظر مهران غلامی در این روز به این اتفاق اشاره گردیده و البته هیچ تغییر نام شهر دیگری نیز در کنار آن مشاهده نمی شود.
20 شهریور 1314: در برخی از سایتهای خبری این تاریخ به عنوان اتفاق مزبور توسط اعضای فرهنگستان اعلام گردیده است، با توجه به اینکه شکل گیری فرهنگستان وقت در اواخر اردیبهشت ماه همان سال رخداده است و اتفاق نظر منابع که نام 30 شهر از جمله اهواز، ارومیه، سبزوار و ... را در کنار گرگان نام می برند، این تاریخ دقیقتر از تاریخ بعدی به نظر می رسد.
20 شهریور 1316: مشهورترین و مورد اتفاق ترین زمان که مورد تایید شورای اسلامی شهر گرگان نیز قرار گرفته است که عامل این تاریخ نیز فرهنگستان می باشد... ادامه دارد.
پی نوشت: مطلب تکمیلی و نهایی در این خصوص در آینده ای نه چندان دور بر روی وبلاگ استارباد قرار خواهد گرفت.