اینجا شیراز است، پایتخت فرهنگ و هنر و تمدن پارس، زادگاه بزرگان شعر و ادب، شهر حافظ و سعدی، شهر مردمان میهمان نواز و گشاده روی، شهر ذوق و شوق و طرب و شادی ...، اما در دل هزارتوی دیر آشنای این کهنه دیار و در کوچه پس کوچه های پائین شهر، جائی که دیری پیشتر همه ی شهر بود و اینک شاید بیشتر هیچ جای شهر، غریبه ای خفته است، غریبه ای که چندان هم غریب نیست! "میر سید شریف جرجانی" ...براستی او کیست؟ او که بیش از6 قرن در دل این خاک پاک، اینگونه آسوده خفته است!
علامه میر سید علی بن محمد بن علی حسینی شریف جرجانی(739 یا 740-816 یا 817 ه.ق)،متکلم، منطقی، حکیم، صوفی، مترجم، ادیب، شاعر، موسیقی شناس، مفسر، شارح و تحشیه نویس بزرگ قرن هشتم و نهم هجری، استاد و رئیس مدرسه دارالشفاء شیراز، ، هم او که قاضی نورالله شوشتری(م1019ه.ق) در مجالس المؤمنین در حق وی آورده است:«جمیع اهل فضل که بعد از او قدم در وادی تحصیل کمال نهاده اند، عيال مصنفات شریفه ی اويند» و خواندمیر(م941ه.ق) نیز در حبیب السیر چنین نگاشته است:« در اندک زمانی سرآمد محققان عالم و مقتدای مدققان علماء محترم گردید.» حال با آرامگاهی در انزوا، دور از چشم و ناشناس که تنها شاید بر برخی از اهالی پویای علم و دانش و جویای فرهنگ و ادب پوشیده نمانده است.
آثار مکتوب علامه را بالغ بر 50 اثر دانسته اند که از جمله می توان به "رساله های کبری و صغری در منطق، ترجمان القرآن، حاشیه بر مطول تفتازانی، حاشیه بر شرح تجرید اصفهانی، رساله صرف، حاشیه بر شرح متوسط کافیه، رساله ی تعریفات العلوم و تحدیدات الرسوم، حاشیه بر تفسیر کشاف زمخشری، کتاب امثله(از کتب تدریسی حوزه های علمیه)، شرح مواقف قاضی عضد ایجی" اشاره کرد، مهمترین آثار دیگر وی بی شک شاگردانش هستند، بزرگانی چون: "خواجه علی سمرقندی( استاد نورالدین عبدالرحمن جامی)، خواجه حسن شاه بقال، سید محمد نوربخش، قوام الدین کربالی، قوام الدین کوهبنانی، سعد الدین اسعد دوانی(پدر علامه جلال الدین دوانی)،محیی الدین اشکبار گوشکناری، بدر الدین بن قاضی سماونه، حافظ رازی، خواجه فضل الله ابولیثی و نورالدین علی بن ابراهیم شیرازی".
آنچه در این میان نگارنده را بر آن داشت تا چنین قلم به الم فرساید نه تنها منزوی ماندن بقعه ی آرامگاه این دانشمند همنشین شاه شجاع مظفری، خواجه حافظ شیراز و شاه نعمت الله ولی است، بلکه علیرغم این مسئله ی ناگوار[که باید آن را بی تردید مرهون عدم اطلاع رسانی عمومی مسؤولان ذیربط سازمان میراث فرهنگی منطقه دانست!!!]، وضعیت نابسامان و نامتناسب آن بقعه است که علی الظاهر بیشتر به پارکینگ اتومبیل، موتور و گاری و زباله دانی عده ای همشهری ناآگاه و فرهنگ گریز مانند است تا آرامگاه دانشمندی که هرچه گرد و غبار گذران زمانه بیشتر بر چهره ی تاریخی بی سابقه ی وی نشسته است، نه تنها نام وی را بدست فراموشی نسپرده بلکه سایه ی سنگین نام پرآوازه ی او را در امتداد ششصد ساله ای از گذر تاریخ، درخشان تر و مفصل تر ساخته است تا او را از خیل بی منتهای سایر مشاهیر این آب و خاک، چنین مستثناء سازد که احفاد (نوادگان) وی در رفت و آمد حکومتها و سلسله های کوچک و بزرگ پادشاهی از گورکانیان تا صفویان، افشاریان، زندیان و قاجاریان، خویشتن را در میان بزرگان علم، ادب، دین و سیاست این دیار دریافته اند و یکایک تاریخ نگاران و تذکره نویسان در کنار طرح اسامی آن بزرگان هماره یادآور این مسئله بوده اند که نسب ایشان به علامه ی شریف می رسد، از فرزندش میر شمس الدین محمد، حکیم و ادیب عصر گورکانی تا نوادگانش امیر سید علی شریف ثانی، صدر شاه اسمعیل اول – امیر محب الدین حبیب الله، کلانتر و شیخ الاسلام شیراز – امیر وجیه الدین خلیل الله، صوفی و شاعر– امیر شرف الدین ابراهیم، صوفی – میرزا اسماعیل شریف، کلانتر فارس - امیر سید شریف باقی، وزیر عراق عجم در عصر شاه طهماسب، قاضی و کلانتر فارس - میرزا معین الدین مخدوم شریفی متخلص به اشرف، صدر شاه اسمعیل ثانی شاعر و قاضی القضات بغداد، مکه و مدینه – میر مرتضی شریفی، عالم و حکیم عصر شاه طهماسب – میرزا محمدحسین شریفی صاحب اختیار، کلانتر فارس - میرزا محمد بن ابوالقاسم، روزنامه نگار و کلانتر فارس در دوره زند و قاجار– میرزا محمدرضا نیاز، خطاط و شاعر – میرزا ابوالقاسم راز(میرزابابا)، صوفی ذهبی، شاعر و ادیب - میرزا هاشم ادیب ناظم التولیه،از صوفیان ذهبیه، شاعر و ادیب – میرزا جلال الدین مجدالاشرف قدسی، عالم، ادیب و از صوفیان ذهبیه - سید محمدرضا مجدالاشرف ثانی،از صوفیان ذهبیه – سید احمد شریفی ذهبی، از صوفیان سلسله ذهبیه - میرزا محمدحسین عالی، شاعر و ادیب عصر قاجار – میرزا عبدالنبی ذهبی، درویش و صوفی - میرزا فضل الله خاوری، شاعر، ادیب و منشی دربار قاجار- میرزا احمد روشن، شاعر دوره قاجار – میرزا محمد باقر، خطاط و ... .
امید است اینک که در آستانه ی برپائی همایش بزرگداشت این دانشمند برجسته به همت فرهنگستان هنر در اسفند ماه سال جاری در شهرستان محل ولادتش، گرگان، تحت عنوان پیش همایش مکتب شیراز در موسیقی قرار گرفته ایم بتوان با همت مسؤولان بخش فرهنگ و هنر، پاسداران اماکن و ابنیه تاریخی و حتی مشتاقان و شیفتگان توانمند میراث فرهنگی، چاره ای کارساز و سریع الوقوع در احیاء و حفظ این گرانبها یادگار اندیشید.
به امید آن روز نوروز...
[آدرس مکان بقعه: خیابان احمدی(سردوزک)- کوچه 17 شهید حمید ناصری- بالاتر از مسجد آقالر- کوچه دارالشفاء - نبش فرعی اول سمت چپ]
× × ×
نمونه ای از اشعار علامه میر سید شریف جرجانی:
ای حُســن تورا به هــــر مقــــامی، نامــی وی از تـو به هر دلــی، شـــده پیغــامی
کـس نیست، که نیست بهره ورازتوولیک اندر خـورخود، به جرعه ای یاجامی
× × ×
زاهــد!چه حذر می کنی از صحبت اوباش میخانه نه چون صومعه ننگ است توهم باش
× × ×
در عــالـــم معـــرفت، چــه کـردم گـذری افـتــــاد مرا از ره وحـــدت، نظــــری
بـس طرفه حـکایتی و نـادرخبری یک دست و صد آستین، دو صد جیب وسری
مطلب فوق در شماره ی ۲ ماهنامه ی دنیای تجارت و گردشگری تحت عنوان نابغه ی مهجور و نیزهفته نامه ی محلی سلیم شماره ی ۲۳۱ تحت عنوان نابغه ی گرگانی در انزوا به طبع رسید.
برچسبها: میر سید شریف, شیراز, فارس, استرآباد